, ,

باید اتاق فکر قاچاق مواد مخدر بزنیم.

باید اتاق فکر قاچاق مواد مخدر بزنیم.

اگر قاچاق مواد مخدر در هر ساختاری قدرتمند می‌شود حتما از پشتوانه تروریسم برخوردار است. هرچه قاچاقچی قدرتمند‌تر بشود به ضرر جامعه است و همان طور که قبلا هم به شماگفته بودم، سیستم قاچاق در کشور اتاق فکر دارد و ما باید این اتاق فکر را بزنیم.
سعید صفاتیان

٣۴ روز از ابلاغ رییس‌جمهوری برای اعمال ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر و ١۴ روز از اجرای کاهش مجازات اعدام محکومان مواد مخدر گذشته و با پیش‌بینی‌هایی که ظرف دو هفته اخیر، اعضای کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس داشته‌اند، از مجموع ۵ هزار محکوم به اعدام به دلیل قاچاق مواد مخدر یا محرک، ۴ هزار نفر مشمول این قانون خواهند شد و از اعدام نجات می‌یابند.

اگر فرض بر این باشد که هر محکوم به اعدام، عضو یک خانواده بوده، یعنی با اجرای این بند از قانون، حداقل ۴ هزار خانواده وابسته به محکومان مواد مخدر، از آسیب‌های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی ناشی از اعدام مصون خواهند بود.

از سه سال قبل که محمد جواد لاریجانی، دبیر ستاد حقوق بشر قوه قضاییه، پیشنهاد بازنگری در مجازات اعدام محکومان مواد مخدر به دلیل تاثیر منفی در وجهه جهانی را مطرح کرد، تا امروز هزاران خرده‌فروش در پاتوق‌های مصرف مواد مخدر، بازداشت و به اعدام محکوم شده‌اند در حالی که بسیاری از خرده‌فروشان – اگر خودشان هم گرفتار اعتیاد نباشند – در اقرارها و اعتراف‌های خود گفته‌اند که فقر مالی و ناتوانی در تامین معاش خانواده و زندگی، دلیل اصلی ارتکاب به خرید و فروش مواد مخدر بوده است. «سعید صفاتیان»، رییس کارگروه کاهش تقاضای اعتیاد مجمع تشخیص مصلحت نظام، در گفت‌وگو با «اعتماد» تاثیرات مثبت تصویب و اجرای این بند از قانون را تحلیل کرده است:

با وجود آنکه طی ماه‌های گذشته و از زمان مطرح شدن پیشنهاد کمیسیون قضایی مجلس برای بازنگری در مجازات اعدام حاملان و خرده‌فروشان مواد مخدر، این تاکید وجود داشت که هدف از این پیشنهاد، حذف مجازات اعدام نبوده بلکه پیشگیری از تخریب وجهه جهانی جمهوری اسلامی ایران به دلیل بالا بودن احکام اعدام و همچنین، پیشگیری از بازتولید آسیب‌های اجتماعی ناشی از افزایش تعداد خانواده اعدامیان مدنظر بوده، مخالفان این اصلاح و بازنگری معتقد بودند که با تصویب این قانون، با تشویق قاچاقچیان به افزایش فعالیت و افزایش قاچاق مواد مخدر مواجه خواهیم شد. نگاه شما نسبت به این تحلیل چیست؟

باید برگردیم به گذشته و ببینیم چرا قاچاق اتفاق می‌افتد و چه افرادی مرتکب قاچاق مواد مخدر می‌شوند ؟ آیا تحقیقی درباره وضعیت مالی و تحصیلات و اهلیت قاچاقچیان انجام شده ؟ قاچاقچی به دنبال درآمد است و قاچاق زمانی افزایش پیدا می‌کند که سود بیشتری داشته باشد. اگر هرویین در مرز ایران، کیلویی هزار تومان باشد و در تهران، کیلویی ١٠ هزار تومان، حتما وارد چرخه قاچاق می‌شود اما اگر در تهران، کیلویی یک هزار و ۵٠٠ تومان باشد، قاچاق اتفاق نمی‌افتد چون سود ندارد. آیا فشارهای قضایی بر رشد یا کاهش قاچاق بی‌تاثیر است؟ من قبول دارم که اگر قاچاق یک گرم هرویین حکم اعدام داشته، شرایط، از زمانی که قاچاق ١٠ گرم هرویین فاقد مجازات بازدارنده است، متفاوت خواهد بود اما در این سال‌ها که احکام اعدام صادر شد، آیا با کاهش قاچاق مواد مخدر مواجه شدیم و آیا احکام اعدام باعث شد که میزان حمل مواد مخدر کاهش یابد؟ در تمام این سال‌ها، قاچاقچیان با اینکه از مجازات اعدام برای قاچاق بیش از ٣٠ گرم شیشه و هرویین با خبر بودند، قاچاق ادامه داشت چون ترس از اعدام وجود نداشت. قابل توجه اینکه سالانه ٢۵٠ هزار قاچاقچی در کشور دستگیر می‌شوند که فقط حدود ٣٠ درصد از این تعداد، تکراری هستند اما ١٨٠ هزار نفر، قاچاقچی جدید هستند، یعنی افرادی که به تازگی وارد قاچاق مواد مخدر شده‌اند، آیا این افراد از قوانین بی‌خبرند ؟ آیا نمی‌دانند مجازات قاچاق ٣٠ گرم هرویین یا ۵٠ کیلو تریاک اعدام است؟ می‌دانند ولی وارد کار قاچاق می‌شوند. چرا؟ چون از اعدام نمی‌ترسند. چون قبح اعدام ریخته شد و چون بسیاری از احکام صادره، مشمول عفو شد. ٢٠ سال قبل که در زندان قزل حصار کار می‌کردم، وقتی به یک متهم به قاچاق می‌گفتم برای تو حکم ابد صادر می‌کنند، جواب می‌داد من بعد از ١٠ سال آزاد می‌شوم.

قاچاقچیان مواد مخدر، از جزییات قوانین مرتبط به خوبی آگاهند.

آنها بسیار حرفه‌ای هستند. همان خرده‌فروش، وقتی کنار خیابان می‌ایستد ٣٠ گرم هرویین داخل جیبش نیست. ٢٩ گرم هرویین دارد و باقی را در درخت و ماشین جا‌سازی کرده چون فرق حمل ٢٩ گرم تا ٣٠ گرم هرویین را می‌داند. فرق حمل ٢٠ گرم یا ۵ گرم را هم می‌داند. مجازات ۵ گرم، ٣ سال حبس است و مجازات ٢٠ گرم، ١۵ سال حبس.

فکر می‌کنید با اجرای این قانون، شاهد کاهش آسیب در خانواده‌های خرده‌فروشان مواد مخدر باشیم؟

نگاه من از ابتدای طرح این پیشنهاد، این بود که مجازات اعدام برای حاملان مواد مخدر حذف شود چون اغلب این افراد، به دلیل شرایط دشوار زندگی سراغ قاچاق رفته‌اند. اگر شرایط سخت زندگی را برای این افراد آسان کردیم و باز هم برای کسب سودهای مضاعف سراغ قاچاق آمدند، می‌توانیم مجازات‌های سخت‌تری اعمال کنیم. راننده تریلی اجاره‌ای که در زاهدان، با ١٠ کیلو هرویین دستگیر شده، در جواب من می‌گوید خرج خانه دارم و بچه دارم و گفتند ۵ میلیون می‌دهیم این محموله را به تهران برسان. چنین فردی، نمی‌خواسته با قاچاق مواد، تعداد خانه‌ها یا ماشین‌هایش را اضافه کند، او فقط می‌خواسته با این پول اجاره و خرج خانه‌اش را تامین کند. فراموش نکنیم افرادی که در این سال‌ها پای چوبه‌دار رفتند، نگاه فرزندان‌شان به دولت و نظام منفی شد علاوه بر آنکه کارکرد اجتماعی‌شان را هم در جامعه از دست دادند. در شهر کوچک ۵٠ هزار نفری، آینده دختر یک قاچاقچی اعدامی، تمام است. کسی به خواستگاری این دختر نخواهد رفت و این دختر حتی نمی‌تواند در این شهر شغل پیدا کند. آیا این دختر باید سپاسگزار این دولت و این نظام باشد؟ این دختر، فضایی نیاز دارد برای فریاد زدن دردهایش آن هم در خانواده‌ای که پدر اعدام شده و ۶ بچه، روی دست یک مادر فقیر مستاجر باقی مانده‌اند.

و البته خوش‌بین باشیم که این دختر، این خانواده، خودشان به شبکه قاچاق ملحق نشوند.

هم این دختر و هم خانواده‌اش، همه به فساد کشیده می‌شوند و کسی هم به این خانواده کمک نمی‌کند و این خانواده، از جامعه طرد می‌شوند. تا امروز، چند هزار نفر را از جامعه طرد کردیم؟

یکی از دلایل اصرار بر تصویب این قانون، بازسازی وجهه جهانی جمهوری اسلامی ایران از بابت بالا بودن صدور احکام اعدام بود. فکر می‌کنید این قانون در تغییر نگرش جهانی نسبت به دولت و نظام، تا چه حد تاثیرگذار باشد؟

در موضوع صدور احکام اعدام، ایران همیشه در رده اول یا دوم است ولو اینکه ٩٠ درصد اعدام‌های‌مان به دلیل قاچاق مواد مخدر است. اما اعدامی‌ها چه کسانی هستند؟ برادران و خواهران من و شما و در فاصله دور و نزدیک که از خارج هم نیامده‌اند و سیستانی و تهرانی و شیرازی و شمالی هستند. ما برادر و خواهران‌مان را برای ۵ کیلو مواد مخدر اعدام می‌کنیم که یک نفر در انگستان و سوئد و سوییس، نگران نباشد که مواد مخدر افغانستان وارد کشورش می‌شود. مگر این فرد، در مبارزه با مواد مخدر چه کمکی به ما کرد؟ مگر ۴٢ کشور دنیا در افغانستان حاضر نیستند؟ مگر امریکا تا امروز در افغانستان بیش از ١٠ میلیارد دلار برای مبارزه با مواد مخدر هزینه نکرده؟ چه اتفاقی در افغانستان افتاد؟ تولید تریاک، بیشتر و سازمان‌یافته‌تر و قدرتمند‌تر شد و اتفاقا نخستین تبعاتش را هم ما می‌بینیم. اگر اروپا و امریکا از تولید و ترانزیت مواد مخدر افغانستان ناراحت هستند، کمک کنند که توسعه جایگزین و نه کشت جایگزین در افغانستان ایجاد شود. نه اینکه از آن سر دنیا برای ما پیغام بدهند که مواظب باشید مواد مخدر وارد کشور ما نشود. فرزندان ما با فرزندان آنها چه فرقی می‌کنند؟

چندی قبل، سخنگوی ستاد مبارزه با مواد مخدر، خبر از دستگیری باندی در سراوان داد که درگیر قاچاق مواد مخدر بود اما از این باند سلاح‌های سنگین آکبند هم کشف کرده بودند. ظاهرا با خطر جدید همدستی شبکه قاچاق مواد مخدر با گروه‌های تروریستی مواجه هستیم؟

این هشدار نخستین بار ١۴ سال قبل توسط علی‌هاشمی، دبیرکل وقت ستاد مبارزه با مواد مخدر مطرح شد. ایشان یک مقام امنیتی بود و تئوری نارکو تروریسم را مطرح کرد. من هم بارها درباره نارکوتروریسم هشدار دادم. اگر قاچاق مواد مخدر در هر ساختاری قدرتمند می‌شود حتما از پشتوانه تروریسم برخوردار است. هرچه قاچاقچی قدرتمند‌تر بشود به ضرر جامعه است و همان طور که قبلا هم به شماگفته بودم، سیستم قاچاق در کشور اتاق فکر دارد و ما باید این اتاق فکر را بزنیم. کدام معتاد را پیدا می‌کنید که بگوید ٣ روز تریاک پیدا نکرده؟ باید استراتژی‌ها و سیاست‌های کلان‌مان تغییر کند. تا زمانی که اتاق فکر را نزنیم و همزمان، نگاه بیمارانگاری و کیفرزدایی و قانونمندسازی را پیش نکشیم و خدمات کاهش آسیب اعتیاد را در اولویت نگذاریم، سیستم قاچاق هم رشد می‌کند؛ امروز به آر پی جی مسلح می‌شود و فردا، به موشک. آیا نباید از امریکای جنوبی درس بگیریم که قاچاقچیان مواد مخدر، جلوی ارتش مقاومت می‌کنند؟

منبع: روزنامه اعتماد

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.